V. Pareto: Kruženje elita; T. Botomor: Elite i društvo

1.270 рсд 1.145 рсд

Opis

Verovati da nasuprot vladajuće klase trenutno stoji narod je iluzija. Nasuprot nje stoji, a to je potpuno druga stvar, jedna nova i buduća aristokratija koja se oslanja na narod. Već se pojavljuje blagi znak kontrasta između te nove aristokratije i ostatka naroda, nagoveštavajući da će se vremenom razvijati situacije slične onima koje smo videli u starom Rimu između aristokratije plebsa i njenog ostatka, ili kao u italijanskim republikama između starijih i mlađih esnafa. Sukobi ovih drugih, barem delimično, liče na sukobe koji se javljaju između starih i novih sindikata u Engleskoj… Značajno je spomenuti da su, do sada, skoro svi politički predvodnici nove aristokratije bili buržuji, to jest, pripadnici stare aristokratije koja je dekadentna po karatkeru ali ne i po inteligenciji. Između ostalog, jedan od uzroka te činjenice je neprihvatljivo ponašanje naše buržoazije zbog čega njen bolji deo prelazi na stranu protivnika, koji god da su. Na taj način vladajuća klasa još više slabi i postepeno propada gubeći svoje najsnažnije, najmoralnije i najpoštenije ljude… Čini se verovatnim da će se menjati trenutna srazmera između vođa buržoaskog porekla i vođa radničkog porekla nove aristokratije, i to u korist broja radnika, zbog toga što radnička klasa postaje sve aktivnija, obrazovanija i jača.


Botomorova studija Elite i društvo predstavlja kritičko razmatranje problema vladajuće elite u političkoj teoriji i u stvarnosti savremenog društva. U njoj Botomor vrši analize na dva međusobno povezana plana: sa jedne strane, on pokazuje genezu, ideološke korene i smisao teorija o vladavini elita; a, sa druge, on ispituje promene u socijalnoj stratifikaciji modernog društva, nastojeći da utvrdi koliko jačanje društvenog položaja i uticaja takvih društvenih slojeva, kao što su intelektualci, menadžeri i birokrati, vodi zaista ka vladavini elita. Prateći genezu reči elita, od opisivanje robe izuzetne finoće u sedamnaestom veku, preko njene primene na udarne vojne jedinice ili više rodove plemstva, pa sve do njene široke upotrebe u konzervativnim sociološkim teorijama kraja devetnaestog i prve polovine dvadesetog veka, Botomor kritikuje Paretovu i Moskinu koncepciju „vladajuće elite“ i „političke klase“, naročito njen konzervativni naboj. Pokazujući kako se taj pojam razvijao kod docnijih teoretičara, koji su pod elitom podrazumevali grupe zanimanja koje, iz bilo kojih razloga, imaju visok status u društvu, Botomor ističe da bi kritička upotreba ovog pojma mogla da bude plodotvorna za analizu političke strukture i političkih odnosa savremenih društava. Sa tog stanovišta, on posvećuje posebnu pažnju analizi položaja „političke elite“ u raznim tipovima savremenih društava. Odlikujući se trezvenošću i racionalnošću,Botomor odbacuje sva prethodna shvatanja elite, izuzev delimično Milsovog, prihvatajući ovaj pojam samo kao pomoćno sredstvo konkretne sociološke analize određenih društava. U tome je i najveća vrednost njegove „radikalne“ sociologije, mada je ona u znatnoj meri ostala zatočenik utopijskog ideološko-vrednosnog koncepta razvoja društava u budućnosti.